De Fortunahome chat wordt aangeboden door 4Planets en is enkel beschikbaar voor ingelogde leden

Log hier in met uw account!

Interview Bert van Marwijk

Fortunees Bert van Marwijk: binnen zes jaar van SV Meerssen naar de Europese top

 

Van zevenduizend man in het stadion naar zevenduizend man langs het trainingsveld. Het is nogal een verschil. Dat het snel kan gaan in het voetbal heeft Bert van Marwijk inmiddels wel aangetoond. Vanuit de Limburgse luwte stormt hij in rap tempo naar de Europese top. Diens naam wordt echter nog steeds in een zucht gebruikt met de woorden Fortuna Sittard, de club waar hij als speler zijn carrière in Nederland afsluit en professionele trainersloopbaan begint. Bijna met tegenzin, want als zijn directe omgeving hem niet overtuigd zou hebben het trainersvak in te gaan, dan zou Van Marwijk op dit moment waarschijnlijk nog steeds eigenaar zijn van een sportzaak in Meerssen en 'slechts' trainer zijn van de plaatselijke hoofdklasser.

 

Als trainer maakt Van Marwijk naam voor zichzelf bij Fortuna Sittard. Bij Feyenoord gaat hij verder op de in Limburg ingeslagen weg en behaalt hij zijn eerste successen. Van de Sittardse club smeedt hij een geheel dat in 1999 de bekerfinale haalt en de topclubs met veel tegenzin naar Limburg af doet reizen. Dat geldt ook voor Feyenoord, al maken hoge vertegenwoordigers van die club in het voorjaar van 2000 graag de tocht naar het zuiden. Ditmaal om de oefenmeester los te weken bij Fortuna. Van Marwijk wordt de opvolger van Leo Beenhakker, die technisch directeur bij Ajax wordt. Met de stadionclub kwalificeert hij zich in zijn debuutjaar voor de Champions League en wint hij twee jaar later de UEFA Cup.

 

Zoals de meeste trainers is Van Marwijk ook voetballer geweest. Hij begint zijn actieve loopbaan in de Adelaarshorst, het stadion van de Go Ahead Eagles. ,,Eigenlijk ben ik begonnen bij de amateurs van Activia, maar daar heb ik slechts twee jaar gespeeld. Toen ben ik overgestapt naar de Eagles. Op de middelbare school fietste ik elke dag luttele kilometers om van huis naar het stadion en weer terug te geraken. Ik had er alles voor over om een keer in De Adelaarshorst te voetballen. Dat was mijn droom. Dat ik daardoor ook meteen betaald voetballer werd, was mooi meegenomen. In mijn jeugd heb ik ook nooit gedacht: 'Ik wil profvoetballer worden'. Ik wilde alleen maar voetballen voor Go Ahead," aldus de Deventenaar, die op 17-jarige (in 1969) als linksbuiten zijn debuut maakt. Uiteindelijk voetbalt hij zes jaar in het eerste elftal van de Eagles. Daarna volgen nog vier jaar bij AZ en acht jaar in De Geusselt. Eenmaal mag Van Marwijk zijn opwachting maken in het Nederlands Elftal. Op 35-jarige leeftijd verruilt hij MVV voor Fortuna Sittard. Een blessure dwingt hem zijn profcarrière in Nederland te beëindigen. Slechts elfmaal draagt hij de Sittardse tweekleur. Inmiddels als libero. Hij scoort één keer. Datzelfde jaar probeert hij het nog wel bij FC Assent (de voorloper van de Belgische tweedeklasser Diest), maar het gaat niet meer. In 1988 neemt hij definitief afscheid van het betaalde voetbal. Voorgoed, zo gaat Van Marwijk vanuit. In zijn woonplaats Meerssen begint hij een sportzaak. Daarnaast traint hij bij de hoofdklasser de jeugd. Eerder doet hij dat al bij de jeugd van MVV. Het trainersvak is hem dus niet vreemd, maar nog steeds denkt hij op dat moment niet aan een rentree in het betaalde voetbal.

 

Het beeld van 'Wie zit er nou op een modale oud-voetballer als mij te wachten?' verandert dan ook pas halverwege de jaren negentig. Op dat moment heeft hij al gewerkt bij het Belgisch-Limburgse Herderen en de Maastrichtse tweedeklasser RKVCL. Via zijn vriend Harry Thoma, overigens de opvolger van Van Marwijk bij Meerssen, belandt hij in 1990 bij de Belgische amateurclub Herderen, net over de grens tussen Maastricht en Tongeren. ,,Het niveau, tweede klasse regionaal, is te vergelijken met de derde klasse KNVB. Maar de accommodatie, de kleedkamers, de velden. Die waren ver beneden het Nederlandse niveau. Toch was het een prima leerschool. Ik kreeg te maken met een ander soort mentaliteit. Dat gemoedelijke, dat niet alles hetzelfde werkt als in Nederland. Daar steek je veel van op. Toch had ik er wel eens moeite mee. Kijk, buiten het veld kan ik me prima associëren met de Limburgers, maar binnen het veld ben ik bloedfanatiek. Als mens ontwikkel je, maar ik ben nooit een ander mens geworden vanwege de omgeving waar ik werk." Na zijn Belgische periode vertoeft hij enkele jaren in Maastricht, bij de amateurs van RKVCL, uit de woonwijk Limmel. Hoewel hij in 1995 nog steeds niet de ambitie heeft om te werken in het betaalde voetbal, wil hij wel hogerop. SV Meerssen, dat een jaar eerder kampioen geworden is in de hoofdklasse, biedt hem die kans. Toch twijfelt hij, zoals hij later ook twijfelt om het diploma Coach Betaald Voetbal te halen. ,,Door het trainersvak bij Meerssen te accepteren legde ik wel mijn hoofd op het blok. Ik had al meer dan vijftien jaar een goedlopende sportzaak in Meerssen en nam dus bewust het risico alles wat ik opgebouwd had weg te gooien. Achteraf heb ik er geen spijt van gehad. Het was ook in die tijd dat mensen in mijn omgeving mij aanspoorden om de cursus in Zeist te gaan doen. De docenten daar hebben mij ook erg gestimuleerd. Net als Johan Dijkstra, Harry (Thoma), Cooky en natuurlijk mijn vrouw. Het leek mij ook altijd makkelijker te werken met profs dan met amateurs. Bij de amateurs, zelfs niet bij hoofdklassers, hebben spelers er niet alles voor over om te winnen. Daarnaast train je ook maar drie keer in plaats van acht keer per week. Tijdens mij cursus liep ik een jaar stage bij Fortuna Sittard, waar ik, net als bij MVV, altijd al regelmatig ging kijken."

 

Als in 1997 Pim Verbeek na drie wedstrijden in het seizoen de taak van technisch directeur op zich neemt, lijkt de komst van Bert van Marwijk naar de Baandert niet meer dan logisch. Een jaar stage plus de positieve adviezen van Pim Verbeek en Cooky maken van hem de ideale kandidaat. Toch is Fortuna niet de eerste profclub die hem benadert. AZ, dat na een jaartje eredivisie weer uitkomt in de eerste divisie, is in onderhandeling met Willem van Hanegem. Deze twijfelt echter zo lang dat Dick Scheringa contact opneemt met de Deventenaar. ,,Van Hanegem twijfelde erg lang. Daardoor kwamen ze bij mij terecht. Ik stond trouwens wel te kijken dat ze de link met mij maakten. Tenslotte had ik maar drie jaar in Alkmaar gevoetbald. Maar goed, Van Hanegem ging uiteindelijk toch in zee met AZ, waardoor ik trainer bleef in Meerssen. Niet veel later werd Pim Verbeek technisch directeur en nam Fortuna contact met mij op. Ik hou sowieso niet van lobbyen. Ik heb nog nooit ergens zelf aangeklopt. Zowel Meerssen, Fortuna als Feyenoord benaderden mij. Mij zul je dan ook niet snel in een stadion aantreffen als een trainer op de wipstoel zit."

 

Van Marwijk gaat verder: ,,Fortuna leek niet de ideale instap. De ploeg had net drie keer op rij verloren en het vertrouwen was laag. Maar er stond natuurlijk wel een goede ploeg. Elke wedstrijd ging het beter en voor de winterstop stonden we alweer in de middenmoot. In mijn eerste seizoen werden we meteen zevende. Liepen we Europees voetbal op een haar mis. We speelden toen nog in de Baandert. Daar was het elke week een gekkenhuis. Een echte voetbaltempel. Dat stadion leverde punten op." Het eerste jaar levert Van Marwijk veel krediet op bij de Sittardse fans. Maar met het krediet neemt ook het verwachtingspatroon in de Westelijke Mijnstreek toe. Logisch doch onterecht, want het succes veroorzaakt tot twee jaar achter elkaar een leegloop. "Na mijn eerste jaar raakte ik zestig procent van mijn basiselftal kwijt (o.a. Paauwe, MS). Daardoor liepen we het eerste half jaar achter de feiten aan. Na de winterstop viel pas alles weer op zijn plaats en uiteindelijk eindigden we nog in de subtop. Maar het goede seizoen had als nadeel dat er aan alle spelers getrokken werd. Het tweede jaar was dus hetzelfde laken een pak. We bereikten de bekerfinale, na wederom een slechte start van het seizoen. De tweede seizoenshelft was echt fantastisch. We speelden Ajax in de eigen Arena helemaal zoek, pakten PSV uit én thuis, maar ook tegen andere ploegen kwamen we zeer goed voor de dag. Toch had ik één van de twee overwinningen op Ajax in de competitie graag ingeruild voor winst in de bekerfinale. Maar goed, we draaiden dus fantastisch en aan het einde van het seizoen raakte ik weer de helft van mijn basiselftal kwijt. En niet de minsten. Het was een helse taak om Michael Jeffrey en Mark van Bommel te vervangen. We begonnen opnieuw zeer stroef, maar gelukkig konden we halverwege het seizoen Matthew Amoah en Remco van der Schaaf op uitleenbasis overnemen van Vitesse. Daarna namen we vrij snel afscheid van het degradatiespook. De thuiswedstrijden tegen Ajax en MVV (respectievelijk 2-0 en 3-1 winst, MS) staan me nog goed bij."

 

Het degradatiespook is niet enige waar afscheid van genomen wordt. Aan het inde van het seizoen, ook van Bert van Marwijk zelf. De oefenmeester ruilt na drie succesvolle jaren Fortuna in voor Feyenoord. Amoah en Van der Schaaf gaan terug naar Arnhem, terwijl Kevin Hofland naar PSV verhuist. Henk Duut wordt opgescheept met de 'erfenis' van Van Marwijk. Voor het eerst sinds 1993 voetbalt Fortuna Sittard weer tegen degradatie. Maar dat is niet meer het probleem van de Deventenaar. Die heeft wel iets anders aan zijn hoofd. Van 'alles mag', is het ineens 'alles moet'. Aan gewenningsperiodes doen ze in De Kuip namelijk niet. Toch zou zo'n periode geen overbodige luxe zijn. Rotterdam-Zuid is nu eenmaal geen Sittard. Van Marwijk is ook de eerste die dat beaamt: "Ik wist niet wat ik meemaakte op mijn eerste werkdag. Stonden daar 7.000 mensen te wachten om de eerste training te bekijken. Bij Fortuna stonden altijd maar een paar man, zelfs op de eerste trainingsdag. Bij Feyenoord wordt er ook constant over je schouders meegekeken. Elke dag, ook als we geen wedstrijd hebben, zijn er soms wel twintig journalisten in het stadion. Dat is na de komst van Ono en Song alleen nog maar erger geworden. Hier moet eigenlijk elk jaar iets gewonnen worden. Het verschil in druk tussen Fortuna en Feyenoord is onbeschrijfbaar."

Bert van Marwijk

De Nederlandse sportjournaille bekijken de prestaties van de Overijsselse trainer met argusogen. De meeste artikelen lijken geschreven te zijn met de insteek 'hij heeft dan wel leuk bij Fortuna gepresteerd, maar presteren met Feyenoord is toch iets anders'. Op een gegeven moment lijken zelfs de dagen geteld. Althans, als we de pers moeten geloven.

De directie, onder aanvoering van voorzitter Jorien van der Herik en technisch directeur Rob Baan, spreken dan wel nooit publiekelijk het vertrouwen in de trainer uit, maar achter de schermen maakt het duo geen enkele aanstalten om hem te vervangen. Dit werpt uiteindelijk zijn vruchten af. In zijn eerste jaar behaalt Feyenoord meteen Champions League-voetbal (Feyenoord heeft in de winterstop - als koploper - zeven punten voorsprong op de uiteindelijke kampioen PSV, MS) en in mei 2002 beleeft Van Marwijk zijn finest hour.

In een kolkende Kuip wordt de UEFA Cup gewonnen. Dankzij twee doelpunten van Pierre van Hooijdonk wordt Borussia Dortmund met 3-1 op de knieën gedwongen. "Op de televisie heb ik heel wat Europese finales gezien. De Cup winnen was als een droom voor me. Dat was echt een geweldig volksfeest. Dat hebben we gevierd tot in de kleine uurtjes en in de zomer lekker van nagenoten. Het was een hele rare periode, want tegelijkertijd lag Pim Fortuyn opgebaard in Rotterdam. Het was de kroon op een heel bijzonder jaar, waarin ik als trainer heel veel heb geleerd."

 

Vreugde en verdriet liggen vaak dicht bij elkaar. Vier dagen voor de vreugde-explosie in Rotterdam-Zuid degradeert zijn oude club naar de Gouden Gids Divisie. Maar behalve het gedwongen stapje terug, heeft 'FC Limburg' Sittard in haar greep. Als MVV de fusiebesprekingen afblaast, is tot eind juli onduidelijk of Fortuna Sittard überhaupt een licentie krijgt voor het 35e jaar in haar historie. Het beeld van een huilende Dick Voorn tijdens het duel met - uitgerekend - Feyenoord staat iedereen nog helder op het netvlies. Niet op de laatste plaats bij Van Marwijk. "Na afloop van die partij zat ik inderdaad met een dubbel gevoel opgescheept. Ik heb van dichtbij de ellende van Cooky meegemaakt. Samen met Mark (van Bommel) heb ik inderdaad de afgelopen zomer ook ingezeten over de club, maar als buitenstaander kun je toch weinig doen. Het was wel een hele opluchting dat de KNVB ze de licentie gaf. Het zal alleen even duren voor de club er weer bovenop is, maar het belangrijkste is dat de trein weer op de rails staat." Of we Van Marwijk in de toekomst nog ooit als trainer werkzaam zullen zien in Sittard is koffiedik kijken. De kans dat Voorn er over een paar jaar (nog steeds) zit, is veel groter. Tenminste, als hij niet naar het buitenland vertrekt als assistent van de huidige Feyenoord-trainer. "Ik heb altijd gezegd: als ik ooit trainer word van een club in het buitenland en er zijn mogelijkheden, dan neem ik Cooky met me mee."